naglowek
AktualnościStyl ŻyciaUrodaZdrowiePoradnikWizyta w Aptece



Latem też mozna się przeziębić
lek. med. Ewa Pakuła

Lato kojarzy się wszystkim z upragnionym wypoczynkiem i regeneracją wyczerpanego całoroczną pracą organizmu. Bywa jednak, i to wcale nierzadko, że zamiast korzystać w pełni z uroków lata, wczasowicze cierpią na infekcje, kojarzone zazwyczaj z sezonem jesienno-zimowym.

Infekcjom sprzyjają przede wszystkim duże różnice temperatur związane z gwałtownym ochłodzeniem rozgrzanego upałem ciała w czasie kąpieli w zimnej wodzie (morze, rzeka, jezioro) lub podczas pobytu w klimatyzowanych pomieszczeniach (np. samochody, sklepy, kina, restauracje czy hotele). Niebezpieczne dla zdrowia może być również wypijanie podczas letnich upałów zimnych napojów prosto z lodówki lub schładzanych kostkami lodu oraz jedzenie lodów, gdyż gwałtowne oziębienie błony śluzowej gardła powoduje skurcz naczyń krwionośnych i pogorszenie przepływu krwi, a co za tym idzie spadek miejscowej odporności i aktywację chorobotwórczą drobnoustrojów saprofitycznych, wcześniej obojętnych dla zdrowia.

Przeziębienie

Najczęściej atakuje nas jesienią i zimą, ale zdarza się również w pełni lata. Czynnikiem sprzyjającym rozwojowi infekcji może być dłuższe oddziaływanie na nas wspomnianego powyżej gwałtownego ochłodzenia organizmu zimną kąpielą lub oddziaływaniem klimatyzacji. Jednak samo ochłodzenie ciała nie wywołuje choroby. Podatność na przeziębienie jest większa u osób przemęczonych, przewlekle zestresowanych, ze zmianami alergicznymi w jamie nosowo-gardłowej i u kobiet w środkowej fazie cyklu miesięcznego.
Choroba zaczyna się od uczucia pełności w nosie i kichania. Następnie pojawia się wodnisty wyciek z nosa (ciąg dalszy na str. 20) przekształcający się w ciągu 2-3 dni w wydzielinę ropną utrudniającą oddychanie przez nos. Objawom tym towarzyszy często ból gardła, ból głowy, chrypka i niewielki stan podgorączkowy.
Co polecić na przeziębienie?
  1. Na katar
    Krople do nosa lub żele do nosa zawierające sympatykomimetyki, np. ksylometazolina, nafazolina, oxymetazolina, które udrażniają nos i ułatwiają oddychanie. Postać żelu szczególnie polecana jest dla dzieci. Wadą tych preparatów jest konieczność powtarzania aplikacji do nosa, gdyż po 2-3 godzinach katar znów się nasila.
    Alternatywą są złożone preparaty doustne, np. Cirrus, Clarinase, Contac, Disophrol, Rhinopront, Tabcin, które zastosowane na początku kataru wyraźnie zmniejszają jego objawy i skracają czas trwania dolegliwości. Przeciwwskazaniem do stosowania doustnych leków na katar jest np. nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa serca, nadczynność tarczycy, jaskra, przerost gruczołu krokowego, zatrzymanie moczu, ciąża i okres karmienia piersią, jednoczesne leczenie inhibitorami MAO.
    Zwolennikom naturalnych metod leczenia kataru można polecić balsamy zawierające olejki eteryczne (np. sosnowy, tymiankowy, eukaliptusowy) do smarowania klatki piersiowej. Olejki te są bardzo lotne i gdy są wdychane przez nos, oddziałują na błonę śluzową nosa przeciwzapalnie. Podobnie działa maść majerankowa zalecana często na katar u niemowląt i małych dzieci.
  2. Na ból gardła
    Najczęściej polecane są tabletki do ssania na gardło zawierające miejscowe środki odkażające (np. Chlorchinaldin, Menthosept, Neoangin, Strepsils) lub przeciwzapalne (np. Cholinex, Strepfen, Tantum Verde, Hascosept.).
    Drugą grupą popularnych leków na ból gardła są ziołowe mieszanki odkażające i ściągające (np. Azulan, Dentosept, Septosan, Salvia fix) stosowane jako płukanki.
  3. Na kaszel
    Suchy kaszel łagodzą leki przeciwkaszlowe w postaci syropu (Bronchicum, Drosetoux) lub tabletek (Thiocodin). Na kaszel wilgotny pomocne są leki wykrztuśne, np. syrop sosnowy, prawoślazowy, z bluszczu lub tussipect.
  4. Na gorączkę
    W chwili obecnej najbardziej popularnym i jednocześnie bezpiecznym lekiem przeciwgorączkowym jest paracetamol (acetaminofen), który dopuszczony jest do stosowania u kobiet ciężarnych od 4 miesiąca ciąży i u karmiących oraz
    u noworodków i niemowląt. Należy poinformować pacjenta, że paracetamolu bez kontroli lekarskiej nie należy stosować dłużej niż 3 dni u dzieci i 10 dni u dorosłych. Paracetamol przeciwwskazany jest dla osób z uszkodzoną wątrobą i alkoholików, ponieważ może u nich dojść do zatrucia tym lekiem.
    Pyralginę jako lek przeciwgorączkowy stosujemy coraz rzadziej z uwagi na możliwość poważnych powikłań, takich jak: alergiczne uszkodzenie szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zmiany dermatologiczne i uszkodzenie nerek.
    Z innych preparatów dostępnych bez recepty można polecać naproksen i ibuprofen. Oba skutecznie obniżają temperaturę ciała i mogą być stosowane u dzieci od 13 miesiąca życia. Dla tradycjonalistów godne polecenia są leki ziołowe na bazie kory wierzby, kwiatu lipy czy owoców maliny, np. syrop Pyrosal, mieszanka Pyrosan i Pyrotex-fix. Kwas acetylosalicylowy jest środkiem bardzo skutecznym, ale może wywoływać różnorodne działania uboczne. Pracownik apteki powinien pamiętać, że kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany u osób uczulonych na ten lek, z chorobą wrzodową, z zaburzeniami krzepliwości krwi, astmą oskrzelową, z niewydolnymi nerkami i u kobiet w ciąży i karmiących. Pod żadnym pozorem nie wolno zalecać kwasu acetylosalicylowego dzieciom do lat 12 z uwagi na możliwość ciężkiego uszkodzenia wątroby.
  5. Preparaty przeciwprzeziębieniowe złożone łagodzące jednocześnie kilka objawów przeziębienia, ponieważ zawierają różne składniki, np. paracetamol, kwas acetylosalicylowy, fenylefrynę lub pseudoefedrynę, kofeinę, dekstrometorfan lub kodeinę, terpinę, fenyraminę, witaminę C.
    Jeśli pomimo leczenia nie ma poprawy albo objawy chorobowe się nasilają lub dołączają się nowe, to farmaceuta powinien namówić chorego do wizyty u lekarza. Dotyczy to szczególnie:
    • przedłużającej się gorączki lub bólu gardła,
    • utrzymującego się kataru wraz z bólem głowy w okolicy czoła lub nosa,
    • bólu ucha,
    • chrypy lub bezgłosu,
    • silnego kaszlu,
    • duszności,
    • bólu w klatce piersiowej.

Jak uniknąć przeziębienia?
Należy unikać dużych skupisk ludzkich, unikać zimnych kąpieli na rozgrzane ciało, przebywania w mocno wychłodzonych klimatyzatorami pomieszczeniach bez odpowiedniego ubrania zabezpieczającego przed nadmierną utratą ciepła, unikać podczas upałów picia zimnych napojów i jedzenia lodów, trzeba często wietrzyć pomieszczenia.

Angina
W przeciwieństwie do przeziębienia, anginie, czyli ostremu zapaleniu migdałków podniebiennych, lato bardzo sprzyja. Pijąc schłodzone napoje, jedząc lody czy kąpiąc się w zimnej wodzie, zbyt silnie schładzamy gardło i migdałki, co sprzyja rozwojowi chorobotwórczych paciorkowców. O anginie można myśleć wówczas, gdy pojawia się nagle wysoka gorączka wraz z silnym bólem gardła, osłabieniem i czasem wymiotami. Na migdałkach podniebiennych można zauważyć biały nalot.
  • Co poradzić na anginę?
    Anginy nie wolno leczyć samemu. Należy oczywiście choremu zaproponować leki przeciwgorączkowe i łagodzące ból gardła, ale koniecznie również poradzić wizytę u lekarza, który potwierdzi diagnozę i zapisze antybiotyk. Wskazany jest całkowity odpoczynek w warunkach domowych. Spędzanie anginy na słońcu lub aktywnie fizycznie dodatkowo osłabia organizm, co może niekorzystnie wpływać na przebieg choroby.
  • Jak unikać anginy?
    Nie wolno w upalne dni pić bardzo zimnych napojów i jeść lodów. Przed kąpielą w morzu czy jeziorze lepiej ochłodzić się w cieniu przez kilka-kilkanaście minut, żeby nasze rozgrzane słońcem ciało nie doznało szoku termicznego po zanurzeniu w zimnej wodzie. To samo dotyczy wchodzenia do pomieszczeń klimatyzowanych.


Opryszczka
Dość często podczas letnich upałów nagle pojawia się przykre uczucie swędzenia i pieczenia na wardze związane z rozwijającym się zakażeniem wirusem opryszczki znanym też jako herpes. Po kilku-kilkunastu godzinach w zaatakowanym miejscu tworzy się pęcherzyk wypełniony surowiczym płynem, który później pęka, odsłaniając bolesną rankę gojącą się w ciągu kilku dni.
  • Co poradzić na opryszczkę?
    Na opryszczkę skuteczne są leki przeciwwirusowe bez recepty do miejscowego stosowania pod warunkiem, że są regularnie aplikowane jak tylko wystąpi uczucie pieczenia. Są to preparaty acyklowiru w kremie (Antivir, Hascovir, Herpex, Xorovir, Zovirax) lub tramandatyny w maści (Viru-merz). Należy również powstrzymywać się od dotykania i drapania tego miejsca.
  • Jak unikać opryszczki
    W upalne dni należy unikać długotrwałej ekspozycji na słońce, gdyż przegrzanie organizmu może osłabiać naszą odporność, na co tylko czekają wirusy Herpes simplex pozostające w stanie utajonym w zwojach nerwowych po przebytym w przeszłości pierwszym zakażeniu opryszczką.


Zapalenie pęcherza moczowego
Inną dolegliwością często występującą latem jest zapalenie pęcherza moczowego objawiające się bólem w dole brzucha, pieczeniem w cewce moczowej i częstomoczem. Przyczyną jest przechłodzenie podbrzusza zimnymi kąpielami i noszeniem mokrego kostiumu, co sprzyja rozwojowi zakażenia jelitową bakterią Escherichia coli. Bakteria ta zaopatrzona jest w rzęski, którymi przywiera do nabłonka dróg moczowych i może dzięki temu tam przetrwać. Podatność na zapalenie pęcherza wzrasta u kobiet po menopauzie, co jest związane z obniżeniem się pęcherza i skróceniem cewki moczowej.
  • Co poradzić na zapalenie pęcherza moczowego?
    W początkowym okresie dolegliwości można polecić odkażające preparaty roślinne dostępne bez recepty, np. Ginjal, Urinal, Urosept, Uversan, Vitabutin oraz zwiększenie ilości wypijanych płynów – zwłaszcza wody mineralnej. Jeśli dolegliwości przedłużają się, należy poradzić pacjentowi zgłoszenie się do lekarza.
  • Jak unikać zapalenia pęcherza moczowego?
    Należy unikać długotrwałych zimnych kąpieli, zmieniać po kąpieli kostium na suchy, unikać siadania na zimnych kamieniach i mokrej trawie, w chłodne dni ubierać się ciepło, nie zapominając o bieliźnie, wypijać dużo płynów, co zwiększa ilość produkowanego moczu.







projekt strony - rokart